مطالب حقوقی
وصیت نامه و تنفیذ آن
هنگامی که متوفی وصیت نامه ای داشته باشد که وراث حاضر به پذیرش آن نباشند، باید دادخواست تنفیذ وصیت¬ نامه مطرح کنند. در واقع این دعوایی است که مدعی از دادگاه می خواهد تا اصالت وصیت نامه فاقد مشخصات مقرر در قانون امور حسبی را احراز کند. انواع وصیت نامه وصیت نامه رسمی: وصیتی است که در دفاتر اسناد رسمی تنظیم میگردد. وصیت نامه سری: این نوع وصیتنامه در دفترخانه اسناد رسمی باقی میماند که این اقدام تحت عنوان امانت است و موصی هر زمان که بخواهد میتواند آن را مسترد دارد. وصیت نامه عادی: وصیتی است که به صورت خودنوشت و به خط خود موصی میباشد و نزد دفاتر اسناد رسمی تهیه و تنظیم نشده است به همین دلیل احتمال تغییر و تحریف در آن وجود دارد. نافذ بودن این نوع از وصیت منوط به این امر است که وراث بر آن مهر تأیید بزنند.
نحله چیست؟
نحله چیست ؟ نحله در واقع یعنی هدیه و بخشش. نحله با توجه به وسع مالی شوهر تعیین شده و قاضی به صلاح دید خود مبلغ آن را مشخص می کند ، بنابراین نیازی به نظر کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین نحله نیست نکته ی قابل ذکر این است که نحله با اجرت المثل همزمان قابل دریافت نیست. با توجه به بند ب ماده ۶ قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، زمانی که امکان تعیین اجرت المثل برای زوجه به دلیلی فراهم نباشد، با توجه به مدت زمان زندگی مشترک و کارهایی که زن در طول زندگی انجام داده است، مبلغی به عنوان نحله برای او در نظر گرفته میشود . شرایط پرداخت نحله : ۱- برای معین کردن مبلغ نحله نیازی به کارشناسی نیست و قاضی با در نظر گرفتن تعداد سالهایی که زوجین با هم زندگی کردهاند، نوع کارهایی که زن در خانه شوهرش انجام داده است و وضعیت مالی مرد مبلغی را تعیین میکند. ۲- یکی از شروط بسیار مهمی که در رابطه با استحقاق زن برای دریافت نحله وجود دارد، آن است که باید مرد دادخواست طلاق داده و برای این دادخواست عذر موجهی وجود نداشته باشد؛ بنابراین در زمان زندگی مشترک نحله به زوجه تعلق نمیگیرد و این حق صرفاً مربوط به زمانی است که مرد تقاضای طلاق داده باشد. ۳- اگر زن از انجام وظایف زناشویی کوتاهی کرده است و یا هر دلیل دیگری که از منظر دادگاه برای طلاق موجه محسوب شود وجود داشته باشد، دیگر نحله به زن تعلق نمیگیرد.
تمکین
تمکین به چه معناست؟ بعد از اینکه عقد نکاح بطور صحیح واقع شود، هر یک از زوجین (زن و مرد) در مقابل یکدیگر به انجام وظایف مشخصی متعهد می گردند، تمکین در واقع به معنای انجام وظایف زناشویی توسط زوجه (زن) می باشد. بطور مثال مطابق با قانون مدنی و قانون حمایت خانواده، از جمله وظایف زن این است که در منزلی سکونت داشته باشد که شوهر او انتخاب نموده است به شرط آنکه منزل، متناسب با شئونات زن انتخاب شده باشد. بنابراین سکونت زن در منزلی که شوهر او انتخاب می نماید یکی از موارد تمکین زن محسوب می شود. در این ارتباط ماده ١١١۴ قانون مدنی مقرر میدارد: “زن باید در منزلی که شوهر تعیین می کند سکنی نماید مگر آنکه اختیار تعیین منزل به زن داده شده باشد.” انواع تمکین تمکین به دو صورت می باشد: تمکین خاص تمکین عام تمکین خاص چیست؟ تمکین خاص یعنی برقراری رابطه خاص جنسی و زناشویی میان زوجین. در واقع تمکین خاص بمعنای اطاعت پذیری زن در مسائل جنسی و رابطه جنسی معقول با همسر خود می باشد. تمکین عام چیست؟ تمکین عام بمعنای اطاعت کلی زن از شوهر در انجام امور زندگی مشترک می باشد.
مهریه و مطالبه آن
مهریه قانون مهریه مهریه به هر میزانی قابل وصول می باشد ولیکن مطابق مقررات جدید اعمال ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی و بازداشت مرد درخصوص مهریه صرفاً تا میزان 110 عدد سکه بهار آزادی یا معادل آن میسر می باشد. اگر اموالی از زوج توقیف شود یا ایشان توانایی پرداخت داشته باشد بیش از 110 سکه قابل وصول است. هرگاه زوجه در صدد وصول مهریه خود برآید می تواند با تقدیم دادخواست به همرا عقدنامه به دادگاه خانواده و یا درخواست از اداره اجرای ثبت اقدامات لازم را انجام دهد. مدت آن بستگی به اوقات رسیدگی دادگاه، حضور زوج در دادگاه و روند توقیف اموال زوج و اجرای حکم دارد و مدت مشخصی را نمی توان تعیین کرد. حتی می توان بابت مهریه مرد را ممنوع الخروج کرد. ابلاغ بخشنامه رئیس محترم قوه قضائیه به دادگاه ها : اخیراً ریاست قوه قضاییه در بخشنامه ای به دادگاه ها ابلاغ کرده است که ابتدا به ساکن از « اجرای مهریه مندرج در سند ازدواج» خودداری کرده و آنها را به واحدهای ادارات ثبت اسناد ارجاع دهند. بخشنامه ای که به نظر می رسد مشکل تازه ای برای خانواده های درگیر طلاق ایجاد کند.
اجرت المثل ایام زوجیت
اجرت المثل چیست؟ اجرت المثل نقطه مقابل اجرت المسمی می باشد. یعنی اگر دو نفر قرارداد شفاهی یا کتبی با هم داشته باشند که در مقابل عمل فرد با استفاده از ملک یا مال طرف مقابل یا تخصص وی مبلغی را با توجه به توافق پرداخت نماید اجرت المثل مینامند. در مقابل اگر شخصی بدون تفاهم یا قرارداد از ملک شخصی یا مال فرد دیگر مثل ماشین وی یا از عمل یا تخصص فرد بهره مند شود ، مبلغی را به عنوان اجرت توافقی به فرد پرداخت میکند که به آن اجرت المثل گفته می شود. به عبارتی اجرت المثل از دو کلمه اجرت و مثل تشکیل شده است. طبق تبصره ماده 336 از قانون مدنی اجرت المثل ایام زناشویی مقرر میدارد: « چنانچه زوجه کارهایی را که شرعاً به عهدة وی نبوده و عرفاً برای آن کار اجرت المثل تعلق می گیرد، به دستور زوج و با عدم قصد تبرّع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود، دادگاه اجرت المثل کارهای انجام گرفته را محاسبه و به پرداخت آن حکم مینماید.» در مواقعی که مرد از دادگاه درخواست طلاق میکند، زن علاوه بر دریافت مهریه و برخی حقوق دیگر، میتواند اجرتالمثل ایام زوجیت خود را نیز طلب کند. اجرتالمثل ایام زوجیت در حقوق مدنی زیرمجموعه مبحث «استیفا» قرار میگیرد که از موارد ضمان قهری یا مسئولیت غیرقراردادی است. استیفا شبهعقد است به این مفهوم که توافق کلی نسبت به امری صورت میپذیردولی نسبت به اجزای آن و بهطور مشخص راجع به میزان مبلغی که باید نسبت به استفاده و بهرهبرداری از مال یا خدمت دیگری پرداخت شود، بحثی به عمل نمیآید. بنا به مراتب و با توجه به تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی، سه شرط برای بهرهمند شدن زوجه از اجرتالمثل ایام زوجیت وجود دارد: اول اینکه خدمتی ارائه شود و این خدمت جزو وظایف زوجیت نباشد؛ برای مثال رُفتوروب منزل، پختن غذا و حتی شیردادن به بچه جزو وظایف زن نیست مگر اینکه بچه فقط با آن شیر زنده بماند یعنی هیچ تغذیه دیگری نتوان برای آن بچه فراهم کرد.در ماده 29 قانون حمایت خانواده ، دریافت اجرت المثل زن پیش بینی شده است.
تخلیه ملک در شرایط کرونا
تخلیه ملک در شرایط کرونا با حاکم شدن بیماری کرونا در جهان، زندگی انسان و به دنبال آن قوانین جاری بر روابط انسان ها دستخوش تغییرات شد، که قواعد حاکم بر روابط موجر و مستاجر خود مصداقی از این تغییرات بوده که در ادامه به مصوبه ستاد مبارزه با کرونا می پردازیم: با عنایت به استمرار شرایط بیماری کرونا، کلیه قراردادهای اجاره مربوط به املاک مسکونی استیجاری که از تاریخ ابلاغ این مصوبه تا پایان سال ۱۴۰۰ مدت زمان اعتبار آنها به اتمام می رسد، در صورت عدم توافق طرفین و تمایل مستاجرین، به مدت یک سال به صورت خودکار تمدید میشود. موارد ذیل از شمول این حکم مستثنی است:
حکم تخلیه ملک
دستور تخلیه با حکم تخلیه چه تفاوتی دارد؟ چنانچه قصد تهیه دستور تخلیه را دارید، بهتر است این را بدانید که این دستور بعد از تقاضا و بررسی های کوتاه شواهد، صادر می شود. چنانچه در خصوص حکم تخلیه شرایط اندکی فرق دارد. حکم تخلیه نهایت تا بیست روز بعد از صدورحکم، حق تجدید نظر خواهد داشت. در صورتی که بعد از این مدت نیز حکم به نفع صاحب ملک باشد، باید در ادامه راه صدور اجرائیه را درخواست کند. بعد از این کار ده روز دیگر برای اعتراض در نظر گرفته شده است. چنانچه بعد از صدور اجرائیه اعتراضی نسبت به آن وارد نشود و یا اعتراضی که شده است، پذیرفته نشود، مستاجر مجبور به تخلیه ملک خواهد بود.
دستور تخلیه فوری
همان طور که در مطالب پیشین به آن اشاره کردیم، گاهاً مشاهده می شود به دلیل عدم ایفای تعهدات مستأجرین به متن قرارداد در خصوص تخلیه ملک به دلایل مختلف و بعضاً واهی باعث بروز اختلاف با موجرین (کسی که ملک را اجاره داده است) می شود و موجرین برای بدست آوردن حق خود ناچار خواهند بود از طریق مراجع قضایی اقدام نمایند. موجرین به دو شکل مختلف که عبارت است از حکم تخلیه و دستور تخلیه می توانند اقدام قضایی نمایند و ما در این مطلب به بررسی دستور تخلیه خواهیم پرداخت. دستورتخلیه فوری: دعوای تخلیه یا تخلیه ید، خاص موردی است که فردی با رضایت و اجازه مالک، ملکی را به تصرف خود درآورده است. یعنی شروع تصرف متصرف با رضایت مالک بوده است (مثل قرارداد اجاره یا صلح منافع یا اباحه منفعت) البته بارزترین و فراگیرترین مصداق دعوای تخلیه، عقد اجاره است.در این فرض با وجود شرایط لازم صرفنظر از اینکه ملک برای سکونت اجاره داده شده باشد یا برای کسب و پیشه، مالک می تواند با مراجعه به دادگاه یا شورای حل اختلاف تقاضای تخلیه ید بنماید.در تعابیر عامیانه به دعوای تخلیه ید، تخلیه هم گفته میشود.لذا با توجه به تعیین مدت در قرارداد اجاره به موقت بودن این عقد پی میبریم یعنی با پایان مهلت قرارداد، مورد اجاره نیز باید تخلیه شود مگر اینکه با توافق طرفین، قرارداد مجدداً تمدید شود.
انواع اجاره نامه
تخلیه اماکن تجاری یا مسکونی پس از پایان مدت قرارداد در صورت عدم تمدید آن یا عدم توافق میان طرفین امری است که می بایست واقع شود، اما گاهی پیش می آید که مستأجرین بنا به دلایل مختلف و بعضاً واهی از انجام این کار خودداری میکنند. این دلایل گاهی ممکن است کاملاً شخصی باشد همچون آن که مستأجر اعلام کند محل مناسبی برای جا به جایی پیدا نکرده است یا میتواند ادعای اختلاف در مندرجات قرارداد باشد مثل آن که ادعا کند تاریخ تخلیه به اشتباه ذکر شده و یا مالک مبلغ ودیعه را پرداخت نکرده است و مواردی از این قبیل. در هر حال پس از بروز اختلاف موجرین (کسی که ملک را اجاره داده است) برای بدست آوردن حق خود ناچار خواهند بود از طریق مراجع قضایی اقدام نمایند. موجرین به دو شکل مختلف که عبارت است از حکم تخلیه و دستور تخلیه می توانند اقدام قضایی نمایند و ما در این متن به بررسی انواع اجاره نامه خواهیم پرداخت.
